Tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em và các biện pháp phòng chống

Trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương và chịu nhiều rủi ro nhất trong cuộc sống hằng ngày. Tai nạn thương tích ở trẻ em là một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển thể chất, tinh thần và đôi khi để lại hậu quả lâu dài cho trẻ và gia đình. Trẻ em thiếu kỹ năng tự bảo vệ, hiếu động, tò mò và chưa ý thức đầy đủ về an toàn nên rất dễ gặp phải các nguy cơ trong sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, việc nhận diện các loại tai nạn thường gặp và triển khai biện pháp phòng ngừa là hết sức cần thiết.

1. Các tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em

1.1. Đuối nước

Đuối nước là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em tại nhiều địa phương. Trẻ thường gặp nạn khi tắm sông, hồ, chơi gần ao, hố công trình, hoặc chỉ vài phút sơ suất của người lớn.

1.2. Ngã và chấn thương

Tai nạn này xảy ra khi trẻ leo trèo, chạy nhảy, ngã cầu thang, trượt ngã nhà tắm, hay va chạm mạnh khi chơi. Trẻ nhỏ đặc biệt dễ bị ngã do khả năng giữ thăng bằng còn hạn chế.

1.3. Bỏng

Bỏng do nước sôi, lửa, bếp gas, điện, hoặc các vật nóng có thể gây tổn thương nghiêm trọng. Trẻ thường vô tình chạm vào nồi canh nóng, phích nước, bếp lò hoặc tự ý nghịch lửa.

1.4. Điện giật

Trẻ có thể bị điện giật khi chạm vào ổ cắm hở, dây điện tróc vỏ, thiết bị điện rò rỉ hoặc nghịch thiết bị không phù hợp với độ tuổi.

1.5. Ngộ độc

Ngộ độc thực phẩm, thuốc, hóa chất gia dụng (nước tẩy, thuốc trừ sâu, xăng dầu) rất dễ xảy ra khi trẻ uống nhầm hoặc ăn phải chất độc trong tầm tay.

1.6. Tai nạn giao thông

Trẻ em có thể bị tai nạn khi sang đường không đúng quy tắc, chơi dưới lòng đường, không đội mũ bảo hiểm, hoặc ngồi trên xe do người lớn điều khiển nhưng không được bảo vệ đúng cách.

1.7. Thương tích do vật sắc nhọn

Dao, kéo, kim loại, mảnh thủy tinh vỡ hay đồ vật sắc cạnh đều có thể gây ra vết thương nguy hiểm nếu trẻ thao tác không đúng cách.
Tai nạn thương tích hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người lớn chú ý giám sát và thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn cho trẻ.
2 Các biện pháp phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em
2.1. Biện pháp trong gia đình
Gia đình là môi trường trẻ sinh hoạt nhiều nhất, vì vậy cần triển khai các biện pháp phòng ngừa tại chỗ.
* Bảo đảm an toàn trong nhà

• Che chắn ổ điện, cất dây điện gọn gàng, không để trẻ tự ý sử dụng thiết bị điện.
• Lắp chốt an toàn cho cửa sổ, lan can, ban công; đặt rào chắn tại cầu thang.
• Cất gọn vật sắc nhọn như dao, kéo, kim loại; để xa tầm tay trẻ.
• Không để nước sôi, phích nước, bếp ga, lò nướng trong tầm với của trẻ.
• Thu gom và khóa các loại thuốc, hóa chất tẩy rửa, xăng dầu vào tủ an toàn.

* Phòng chống ngã và chấn thương

• Trải thảm chống trơn trong nhà tắm, khu vực dễ trơn trượt.
• Không để trẻ chạy nhảy trên nền nhà ướt hoặc khu vực nguy hiểm.
• Chọn giường, bàn ghế có góc bo tròn hoặc dùng miếng bọc góc bàn để tránh va đập.

* Giám sát trẻ liên tục

• Không để trẻ ở nhà một mình, kể cả trong thời gian ngắn.
• Giám sát trẻ khi chơi gần nước, bếp, ban công hoặc khu vực có vật dụng nguy hiểm.
• Nhắc trẻ tuân thủ quy tắc an toàn trong sinh hoạt hằng ngày.

2.2. Biện pháp phòng chống đuối nước
Đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em tại nhiều địa phương.
* Quản lý môi trường nước

• Rào chắn, che nắp giếng, bể nước, hố ga, hồ cá trong gia đình.
• Không để trẻ tự ý chơi gần ao hồ, sông suối, kênh rạch, công trình có nước.
• Địa phương cần cắm biển cảnh báo, dựng rào chắn tại điểm nguy hiểm.

* Trang bị kỹ năng cho trẻ

• Cho trẻ học bơi và kỹ năng an toàn trong môi trường nước.
• Dạy trẻ quy tắc “không xuống nước khi không có người lớn đi kèm”.
• Hướng dẫn trẻ biết gọi trợ giúp và xử lý khi thấy bạn bè gặp nạn.

2.3. Biện pháp phòng chống tai nạn giao thông
Giao thông là môi trường trẻ tiếp xúc hàng ngày nên cần đặc biệt chú trọng.

• Trẻ phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, xe đạp điện, xe đạp.
• Không để trẻ dưới 12 tuổi điều khiển xe đạp điện hoặc phương tiện cơ giới.
• Dạy trẻ quy tắc qua đường: quan sát, giơ tay xin đường, đi đúng phần đường.
• Cha mẹ không phóng nhanh, vượt ẩu khi chở trẻ; tuân thủ luật giao thông.

2.4. Biện pháp phòng chống bỏng, cháy nổ

• Cất phích nước nóng, bếp đun, bàn ủi, nồi cơm điện xa trẻ; không để dây điện lòng thòng.
• Không để trẻ tự bật bếp ga, bật lửa, tiếp xúc bếp than.
• Lắp thiết bị báo cháy, kiểm tra bình ga định kỳ.
• Hướng dẫn trẻ kỹ năng thoát hiểm khi có hỏa hoạn.

2.5. Phòng tránh ngộ độc thực phẩm và hóa chất

• Không để thuốc trừ sâu, xăng dầu, chất tẩy rửa trong tầm với của trẻ.
• Bảo quản thực phẩm sạch, tránh đồ ăn ôi thiu hoặc bị nhiễm bẩn.
• Dạy trẻ không ăn quả dại, uống nước lạ, không nhận đồ ăn từ người không quen.
• Ghi nhớ số điện thoại cấp cứu 115 để xử lý khi có sự cố.

2.6. Biện pháp của trường học

• Rà soát, sửa chữa khu vui chơi, lan can, cầu thang, lớp học.
• Giáo viên giám sát trẻ trong giờ ra chơi, giờ thể dục, hoạt động ngoại khóa.
• Dạy kỹ năng sống, kỹ năng thoát hiểm, phòng chống đuối nước, phòng cháy.
• Trang bị tủ thuốc sơ cứu, tập huấn giáo viên về xử lý tai nạn thường gặp.

2.7. Biện pháp của cộng đồng và chính quyền địa phương

• Khảo sát các điểm nguy cơ: ao hồ, cống rãnh, khu vực thi công, đường giao thông.
• Lắp biển cảnh báo, dựng rào chắn hoặc che đậy các nơi nguy hiểm.
• Tổ chức lớp học bơi miễn phí hoặc hỗ trợ chi phí cho trẻ em nghèo.
• Tuyên truyền thường xuyên qua loa phát thanh, họp dân, trường học, đoàn thể.
• Xây dựng mô hình cộng đồng an toàn, xã phường phù hợp với trẻ em.

2.8. Tăng cường giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ

• Kỹ năng tránh bị nạn khi chơi đùa.
• Kỹ năng kêu cứu, gọi người lớn khi gặp nguy hiểm.
• Kỹ năng nhận biết vật dụng nguy hiểm và môi trường không an toàn.
• Kỹ năng ứng phó ban đầu khi gặp tình huống khẩn cấp.

Vì tương lai của trẻ em hôm nay và mai sau, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng hãy nâng cao trách nhiệm, chủ động phòng chống tai nạn thương tích, bảo vệ trẻ em bằng những hành động thiết thực ngay từ bây giờ.